Cannabinoïde · Endocannabinoïde
Anandamide (AEA) was in 1992 het allereerste ontdekte endocannabinoïde: een molecuul dat je eigen lichaam maakt en dat aan dezelfde CB1-receptor bindt als THC. De naam komt van het Sanskriet ananda, “gelukzaligheid”. Het wordt op het moment zelf uit vetzuren opgebouwd en binnen enkele minuten afgebroken door het enzym FAAH, dus de effecten zijn kort en lokaal.
De eigen cannabinoïde van het lichaam
Waarom het telt
Anandamide is een partiële agonist op CB1 en CB2, betrokken bij stemming, eetlust, pijn en de “runner’s high.” Omdat THC het nabootst op CB1, is anandamide de natuurlijke tegenhanger die verklaart hoe een plantenstof überhaupt op het menselijk brein kan werken. Middelen die FAAH (het afbraakenzym) blokkeren, verhogen de anandamidespiegel en worden onderzocht bij angst en pijn.1
Biosynthese, FAAH-hydrolyse en receptorfarmacologie
In tegenstelling tot plantaardige fytocannabinoïden wordt N-arachidonoylethanolamine (anandamide, AEA) op aanvraag gesynthetiseerd uit membraanfosfolipiden (NAPE) via het enzym NAPE-PLD. De oorspronkelijke isolatiestudie van Devane, Mechoulam et al. in Science (1992, PubMed PMID 1470919), de chemische profielgegevens in NCBI PubChem (Anandamide, CID 5281969) en neurofarmacologische reviews in PMC (Scherma et al., 2019, PMC6460372) bevestigen dat anandamide werkt als partiële agonist op centrale CB1-receptoren en als endogene activator van TRPV1-ionkanalen, voordat het intracellulaire enzym FAAH het splitst in arachidonzuur en ethanolamine.
Frequently Asked Questions
Wat is anandamide (AEA) en hoe maakt het lichaam het aan?
Anandamide (N-arachidonoylethanolamine) is een lichaamseigen lipidesignaalstof die op aanvraag uit celmembraanvetzuren wordt gevormd door NAPE-PLD en binnen enkele minuten door FAAH wordt afgebroken.
Waarin verschilt anandamide van plantaardige THC?
Beide zijn partiële agonisten op de CB1-receptor, maar anandamide werkt kort en lokaal doordat FAAH het direct hydrolyseert, terwijl THC niet door FAAH wordt afgebroken.
Welke receptoren activeert anandamide naast CB1?
Naast CB1- en CB2-receptoren activeert anandamide ook TRPV1-ionkanalen en nucleaire PPAR-receptoren.
Bronnen & Institutionele Referenties
- Devane, W. A., Hanus, L., Breuer, A., Pertwee, R. G., Stevenson, L. A., Griffin, G., Gibson, D., Mandelbaum, A., Etinger, A., & Mechoulam, R. (1992). "Isolation and structure of a brain constituent that binds to the cannabinoid receptor." Science, 258(5090), 1946-1949. PubMed PMID 1470919.
- National Center for Biotechnology Information (2024). "PubChem Compound Summary for CID 5281969, Anandamide." NCBI PubChem CID 5281969.
- Scherma, M., Masia, P., Satta, V., Fratta, W., Fadda, P., & Tanda, G. (2019). "Brain activity of anandamide: a rewarding bliss?" Acta Pharmacologica Sinica, 40(3), 309-323. PMC6460372.