DE PLANT
Indica, sativa en ruderalis worden meestal gezien als vormen van één zeer variabele soort, Cannabis sativa: sativa is hoog en smalbladig, indica kort en breedbladig, en ruderalis klein, gehard en op leeftijd bloeiend. “Indica” en “sativa” zeggen veel minder dan de labels doen vermoeden. Cannabis is één geslacht in de familie Cannabaceae, en de splitsing die mensen dagelijks gebruiken, indica versus sativa, komt eerder uit de markt dan uit de botanie. Hier staat wat de termen echt betekenen, en wat het gedrag van een plant écht voorspelt.
Eén geslacht, een betwist aantal soorten
Botanici ruziën al meer dan twee eeuwen of cannabis één soort is of meerdere. De gangbare formele naam is Cannabis sativa L., in 1753 gegeven door Carl Linnaeus. In 1785 beschreef Jean-Baptiste Lamarck Cannabis indica als aparte soort uit India, en in 1924 werd Cannabis ruderalis voorgesteld voor wilde populaties in Rusland.
De huidige consensus behandelt ze als één zeer variabele soort, Cannabis sativa, met meerdere ondersoorten of ecotypen in plaats van schone aparte soorten. Ze kruisen vrij, en dat is het klassieke teken van één soort.
Wat de gangbare labels beweren
Waarom “indica vs sativa” geen effect voorspelt
Decennia van kruisen maken bijna elke commerciële plant tot een hybride, dus volgen de uiterlijke labels de chemie niet meer. Wat je voelt hangt aan het chemotype, de echte mix van cannabinoïden en terpenen, niet aan of een verkoper indica of sativa erop zet.
Daarom kunnen twee “indica's” totaal anders voelen, en daarom rangschikt deze encyclopedie kennis naar verbinding en chemotype in plaats van naar deze marketingcategorieën.
Ruderalis en de autoflower-revolutie
Ruderalis is arm aan THC en op zichzelf onopvallend, maar draagt één gewild kenmerk: hij bloeit automatisch met de leeftijd, in plaats van te wachten op kortere dagen. Kwekers kruisten hem in moderne lijnen en maakten zo automatisch bloeiende planten die snel oogstrijp zijn en van geen lichtschema afhangen.
In een oogopslag
Verder lezen
Monotypische taxonomie, genomische populatiestructuur en terpeen-chemotypen
De botanische taxonomie volgens Small & Cronquist erkent één enkele soort, Cannabis sativa L., omdat sativa-, indica- en ruderalis-populaties onderling volledig vruchtbaar kruisen (Small, 2015, DOI 10.1007/s12229-015-9157-3). Genotyping-by-sequencing (GBS) toont aan dat commerciële ‘Sativa’- en ‘Indica’-labels slechts zwak overeenkomen met de genetische stamboom (Sawler et al., 2015, PubMed PMID 26308334). Analyse van 297 cultivars wees uit dat het onderscheid vooral samenhangt met variatie in terpeensynthase-genen (terpinoleen tegenover bèta-myrceen en guaiol) in plaats van het THC-percentage (Watts et al., 2021, Nature Plants, PubMed PMID 34750500).
Veelgestelde vragen
Zijn Sativa, Indica en Ruderalis afzonderlijke biologische soorten?
Volgens de moderne botanische consensus (Small & Cronquist) behoren ze alle drie tot één enkele soort, Cannabis sativa L., omdat kruisingen onderling volledig vruchtbaar zijn.
Zegt een Sativa- of Indica-label iets over de hoeveelheid THC of CBD?
Nee. Chemisch en genetisch onderzoek laat zien dat Sativa- en Indica-labels de THC:CBD-verhouding (chemotarief I, II of III) niet voorspellen, maar vooral samenhangen met bladvorm en terpenen zoals terpinoleen versus myrceen.
Waarom is Cannabis ruderalis belangrijk voor moderne veredeling?
Wilde ruderalis-populaties zijn aangepast aan korte noordelijke zomers met een dagneutrale (autoflowering) bloei-eigenschap die veredelaars hebben ingekruist in cannabinoïderijke lijnen.